Ideeen

  • 2 May 2017

    Onderwijs en commons

    Gepost door Geert

    Nav het gesprek over onderwijs als commons – 28 april 2017

    “Onderwijs is een veel technischere aangelegenheid dan voedselproductie”. Dat vond ik de uitspraak van de dag. Als landbouwingenieur met zes jaar opleiding in plantenteelt en 25 jaar praktijkervaring in de voeding en meer dan 40 jaar als amateurtuinier vond ik dat een uitdagende bewering. Vooral omdat ik dezelfde houding ook zie in de zorgsector. Je kan de zorg toch niet aan vrijwilligers overlaten, dat moet geleid worden door professionals. Dat discours doorkruist op dit moment zonder enige tegenspraak de focus op vermaatschappelijking van de zorg. Is het dan vreemd dat professionals vermaatschappelijking zien als een besparingsronde?

    Wat erger is, is dat het ook het discours rond commons doorkruist. Ik denk na vrijdag dat hoe meer we het onderwerp als technisch framen, ervaren, bekijken, hoe minder er sprake is van commons. (Omgekeerd evenredig maw). De essentie van de commons is net de gelijkwaardigheid.

    Wat moet je namelijk als ouder denken over de opvoeding van je kinderen? Nadat ze 8 uur op school door de expert werden opgevoed worden ze de rest van de dag (en in de te lange vakanties) overgeleverd aan die niet technisch opgeleide ouders. Kunnen we dat risico eigenlijk wel blijven nemen en moet er niet dringend opleidingen, diploma’s en assessments komen voor jonge, aankomende ouders???

    Ik trek het even op flessen en uiteraard is expertise en competentie niet ineens overbodig. Maar zetten we onszelf niet in de zak als we onderwijs zien als iets technisch, dat aan technici moet overgelaten worden. Hoe gaan we dan als communities experimenteren? Vanuit de zorg als commons geven wij het signaal: iedereen zorgt. En wij zien een rol voor opgeleiden om dit proces te begeleiden en te helpen in goede banen te leiden. Maar het is ook een proces van vertrouwen geven en loslaten…in de over geinstrumentaliseerde en gemedicaliseerde zorg is dit geen evidentie. Het is het ook niet in de wereld van het onderwijs en ook niet in de landbouw. Maar wat als we eens zouden vertrekken van het uitgangspunt: iedereen opvoeder, of iedereen onderwijzer?

    Ik miste dit discours vrijdag, waar het toch over onderwijs als commons ging. Nu ging het over de regulitis van de overheid. Waardoor we door daar steeds weer op te focussen eigenlijk alleen maar bevestigen dat er geen alternatief is. En dat is er wel: iedereen onderwijst, iedereen voedt op, dat is de basis van de commons. En hoe gaan we daarmee aan de slag? Ik denk dat in no time de 16000 lesgevers die er tegen 2020 nodig zijn gevonden zijn.

    Nog een bemerking. Ik ken door beroepservaring de landbouw- en voedingssector vrij goed. Ik ben ondertussen ook enkele jaren actief in de zorgsector. Ik hoorde gisteren en ook op ander plaatsen wat meer over onderwijs. Ik zie een aantal parallellen. Alle sectoren hebben het moeilijk hun consument te betrekken*. Het discours blijft daardoor in handen van professionals en experten (op hun terrein). Aan het betrekken van ieders expertise wordt vaak eerder lippendienst bewezen. De stap naar de cliënt, de burger, de consument (en dat zijn we allemaal) centraal stellen is nog veraf. We kunnen het volgens mij niet over commons hebben als we dit euvel, dat niet door de overheid, maar door de neringdoeners in iedere sector in stand wordt gehouden doorbreken. Daar ligt ook de sleutel. Er is geen grotere macht dan die van de gewoonte. Het is vooral die macht die moet doorbroken worden. Om het in het engels te zeggen: to arrive at the commons we have to disrupt what is common….

    En tot slot: ik heb alvast een verschil gevonden tussen de drie sectoren (gebieden, domeinen, zo je wil) die ik daarnet noemde. Ik hoor ook in de zorgsector, net zoals in de wereld van het onderwijs vaak het woord mandaat vallen.

    We hebben geen mandaat. En wie moet dat dan geven vraag ik dan altijd? Ik kan je zeggen. In de 25 jaar dat ik in de landbouwsector heb gewerkt heb ik dat woord nooit gehoord. Een boer vraagt geen mandaat. Hij heeft het….

    Geert Sturtewagen 30 april 2017

    ‘* in het boek: “Het Nieuwe Ondernemen” (Mathijs en Sturtewagen), gebruikten we hiervoor de term consumant. Het woord consumeren heeft twee oorsprongen: enerzijds consumere en anderzijds Consumare.Het eerste staat voor vernietigen, het tweede staat voor vervullen (zoals in het huwelijk consumeren). De mens als consumant maakt onverbrekelijk deel uit van de keten (de commons?), de mens als verbruiker, niet, hij breekt af ipv op te bouwen, wat de rest van de keten wel doet.

    Lees meer
  • 19 November 2014

    Het geloof en de samenleving

    Gepost door Geert

    “De samenleving dient opnieuw te worden uitgevonden” dat stelde Prof. L. Huyse kort na zwarte zondag nu reeds 20 jaar geleden.

    Ik wil in deze tekst hierop wat dieper ingaan. Enerzijds op wat samenleving als begrip inhoudt en anderzijds over hoe die opnieuw zou kunnen worden uitgevonden. Beide hangen nauw samen. Het verwoorden van de essentie geeft meteen ook de opstap naar hoe die essentie een nieuwe vorm kan krijgen.

    Lees meer
  • 18 November 2014

    Knopenland en vijftigplus

    Gepost door Geert

    Deze week had ik een gesprek met een oud-collega van toen ik nog bij Roche werkte. Onze wegen gingen zo’n 15 jaar terug uiteen toen hij voor de concurrentie begon te werken. Het was een hele tijd en een heel aantal kilogram lichaamsgewicht geleden dat we elkaar nog zagen. Eigenlijk hadden we voordien nooit echt een diepgaand gesprek gevoerd. Nu ging het wel die kant op. Hij vroeg me wat ik gedaan had sinds mijn vertrek uit de sector en ik vertelde hem over cultuurtransformatie, communities, hernieuwbare energie, over de dingen alleen doen en hoe dat niet lukt en hoe het nu beter gaat door meer samen te werken en dat ik er wel zin in heb. Ik vertelde dat ik meer en meer terugkeer naar de energie van toen ik als kind met mijn tuin begon. Hoe ik via het werken in de natuur de verbinding kon maken met het gezin waarin ik opgroeide, met de mensen in het dorp, met de energie die ik in mij en rondom mij voel. En dat ik daar nu in mijn werk ook meer en meer aansluiting bij vind en dat het ook dat is wat mij drijft.

    Lees meer
  • 13 November 2014

    D-day is today

    Gepost door Geert

    The law locks up the man or woman Who steals the goose from off the common But leaves the greater villain loose Who steals the common from off the goose. The law demands that we atone When we take things we do not own But leaves the lords and ladies fine Who take things that are yours and mine. The poor and wretched don’t escape If they conspire the law to break; This must be so but they endure Those who conspire to make the law. The law locks up the man or woman Who steals the goose from off the common And geese will still a common lack Till they go and steal it back.

    • 17th century protest against English enclosure
    Lees meer
  • 12 November 2014

    Het ouder(en) verhaal

    Gepost door Geert

    “Ouderen gaan nog te snel naar rusthuis” en “Campagne voor kortere ziekenhuisverblijven na bevalling nodig”. Twee titels op dezelfde bladzijde van De Standaard. Ze gaan niet over hoe zorg kan verbeterd worden, ze gaan over hoe de factuur kan betaalbaar gehouden worden. Ze stellen zich geen vragen bij wat de grondoorzaak is en hoe we die zullen aanpakken. Het is een kwestie van cijfers en hoe die kunnen kloppend gemaakt worden.

    Geruisloos en zonder veel gemor wordt dit discours gemeengoed. Het zijn ook de sociaal en financieel zwakkeren die dit zullen voelen en we behoren met zijn allen wel tot de 99%, maar daarom nog niet tot die groep van zwakken.

    En ik merk bij mezelf ook een weerstand om het hierover te hebben.

    Lees meer