Loader

D-day is today

13 Nov 2014
  • The law locks up the man or woman Who steals the goose from off the common But leaves the greater villain loose Who steals the common from off the goose. The law demands that we atone When we take things we do not own But leaves the lords and ladies fine Who take things that are yours and mine. The poor and wretched don’t escape If they conspire the law to break; This must be so but they endure Those who conspire to make the law. The law locks up the man or woman Who steals the goose from off the common And geese will still a common lack Till they go and steal it back. - 17th century protest against English enclosure

    Op de 70 ste verjaardag van de inval in Normandie stelde president Hollande dat vrijheid nooit vanzelfsprekend is en altijd dient bevochten te worden. Maw vrijheid is niet, maar is een na te streven iets… Vreemd toch hoever we zijn afgedwaald van ons geboorterecht, en hoe is dat gekomen? En nog belangrijker waarom gaan we op die manier verder?

    Toen ik destijds voor godsdienst een werk moest maken over liefde en vrijheid koos ik spontaan voor een beeld van een pottendraaier. Vrijheid en creativiteit waren voor mij synoniemen. Niet voor de godsdienstleraar (een broeder van (jawel) liefde) die het beeld niet goed vond, de bijbelse tekst (“als ik de liefde niet heb”) die ik erbij koos wel.

    Hoe komt het dat we zo’n troebele verhouding hebben met vrijheid en vooral waarom gaan we op die weg verder? Ik merkte op het gesprek over de evolutie binnen “de landgenoten”(het biogrondfonds) deze week, dat juist die vrijheid eerder een last dan een begerenswaardig goed is. Ze hoeft zelfs niet eens meer bevochten worden. Op de verdiepingsdag had iemand het over het Stockholmsyndroom: je moet met elkaar in een initiatief stappen om stockholmsgewijs de gijzelnemer (de keuze die je gemaakt hebt) te gaan liefhebben. Je moet jezelf vastzetten om te (co)creëren. We zijn ver weg van het pottenbakkersyndroom. De vrijheid van denken, het verschil wordt een bedreiging en moet met een eenheidsbestuur worden voorkomen. Anders denken is een bedreiging voor het initiatief. De vrijheid moet zelfs niet meer bevochten worden, ze bestaat eigenlijk niet, when we come to terms, wanneer puntje bij paaltje komt…

    Hoever zijn we afgedwaald van wat ooit ons geboorterecht was?

    Zou het kunnen te maken hebben met de teloorgang van wat eens de commons was?En dat we er stoemelings zijn ingetrapt toen we het aloude drieslagstelsel verlieten om meer efficiënt, minder verspillend te worden. Zijn we ondertussen vergeten wat het is: te gaan en staan op de grond die gemeengoed is, en dus ook van mij? Niet in private zin, maar in gemeenschapszin. En zou het kunnen dat al onze inspanningen voor meer duurzaamheid eigenlijk overbodig zijn als we ons dat zouden her-inneren? Dat we weer die vrijheid en liefde van de pottenbakker zouden voelen. Die vrijheid om te dwalen door en te leven van de gemene grond? Zou het kunnen dat het verlangen naar vernieuwing, verandering, innovatie, niet langer een te betrachten iets is, maar een vanzelfsprekendheid wordt als we die commons terug zouden her-kennen en erkennen? Zonder commons geen vrijheid en zonder vrijheid geen creativiteit.

    Want ik weet het ondertussen, ik heb het gezien in die gesprekken, waar openheid het vertrekpunt was. Waar vrijheid het uitgangspunt was en dus niet de angst regeerde. Ik heb het gezien in de ogen, bij groot en klein, arm en rijk, slim en dom, dat we allemaal vrijheid kennen en kunnen herkennen… Tot we weer overgaan tot de orde van de dag, dan zijn we het kwijt…

    Ik kan het niet bewijzen, maar ik geloof het wel, intuïtief, dat de reclaim of the commons, ook die vrijheid terugbrengt. En eigenlijk wil ik de komende tijd enkel nog daarmee bezig zijn, met die bevrijding, van de gedachte dat vrijheid moet bevochten worden. Vertrekkend vanuit het weten: dat vrijheid is. Een geboorterecht. Dat nu de hoge heren dood zijn, we enkel nog aan onszelf ontzeggen.

    D-day is vandaag